Temizlik işçilerinin çöp toplama araçlarının arkasında seyahat etmesi, bazı durumlarda işi kolaylaştıran ve hızlandıran bir yöntem gibi görülebilir. İşçi her birkaç metrede bir araca binip inmek zorunda kalmaz. Ancak iş sağlığı ve güvenliği açısından bir uygulamanın pratik veya alışılmış olması onu güvenli hâle getirmez. Bazen bu kolaylığın bedeli ağır yaralanma, hatta can kaybı olabilir.
Bu ihmalkârlığın bedelini gösteren vakalar hafızalarda…
Vaka – Zonguldak, 2022
Hareket halindeki çöp aracının arkasından düşen temizlik işçisi ağır yaralandı ve günler sonra yaşamını yitirdi.
Çıkarım: Araç arkasında personel taşımak doğrudan ölümcül düşme riski yaratır.
Vaka – Tunceli, 2024
Çöp toplama sırasında aracın arkasından düşen belediye çalışanı başını asfalta çarptı ve beyin kanaması geçirdi.
Çıkarım: Düşük hız ve kısa mesafe, açıkta seyahati güvenli hale getirmez.
Vaka – Aydın / Çine, 2025
Seyir halindeki çöp aracından düşen işçi ağır yaralandı ve günler sonra hayatını kaybetti.
Çıkarım: Aynı tür kazaların farklı kentlerde tekrarlanması, sistemsel bir iş güvenliği riskine işaret eder.
Vaka – Denizli / Çal, 2026
Çöp toplama sırasında dengesini kaybederek aracın arkasındaki hazneye doğru düşen temizlik işçisi yaşamını yitirdi.
Çıkarım: Araç arkası yalnızca düşme değil, ezilme ve sıkışma riskini de beraberinde getirir.
Vaka – Isparta, 2026
Aracın arkasındaki pres ve hidrolik mekanizmasına sıkışan bir temizlik işçisi hayatını kaybetti.
Çıkarım: İş güvenliği yalnızca sürüş güvenliği değil, makine emniyeti meselesidir.
Vaka – Çorum, 2026
Çöp aracının kasisten geçişi sırasında oluşan sarsıntıyla iki işçi araçtan düştü ve yaralandı.
Çıkarım: Kasis, çukur, ani fren veya viraj gibi sıradan yol koşulları, açıkta taşınan personel için ciddi risk oluşturur.
Akıllı ve sürdürülebilir şehirlerde akıllı yönetim, kazadan sonra müdahale eden değil, geçmiş kazaları analiz ederek aynı riskin tekrarını önleyen yönetimdir.
Çalışma yöntemlerinin yeniden tasarlanması, güvenli personel taşıma sistemleri, araç ve makine emniyeti, saha denetimleri, ramak kala kayıtları ve sürekli İSG eğitimi bunun bir parçasıdır.
Kentsel zekâ da tam olarak budur: geçmiş deneyimi bilgiye, bilgiyi tedbire, tedbiri de daha güvenli bir kent yönetimine dönüştürmek.
Serdar Aslan Kentbilimci | Kentsel Zeka Araştırmacısı
