Beşiktaş’ta Kentsel Zekâ Eksikliği: Kent Yönetiminde İnsan Nerede?
Beşiktaş’ın hemen her mahallesinde benzer manzaralarla karşılaşmak mümkün. İnşaat malzemeleriyle işgal edilmiş kaldırımlar, demir yığınları, gelişigüzel yerleştirilmiş trafik konileri, kapılarının önü kapanan iş yerleri ve yürümek için taşıt yoluna inmek zorunda bırakılan yayalar…
Bir tarafta inşaat faaliyetleri devam ederken, diğer tarafta kent yaşamının en temel haklarından biri olan güvenli yürüme hakkı ortadan kaldırılıyor.
Oysa mesele yalnızca bir kaldırım işgali değildir. Bu manzara, kent yönetiminde planlama, denetim, koordinasyon ve insan odaklı yaklaşım eksikliğinin somut göstergesidir.
Bir inşaatın başlaması, çevresindeki kamusal alanın sınırsız biçimde kullanılabileceği anlamına gelmez. İnşaatın ihtiyaçları ile yayaların güvenliği birlikte planlanmalıdır. Gerektiğinde geçici yaya koridorları oluşturulmalı, çalışma alanları fiziksel bariyerlerle ayrılmalı ve erişilebilir güzergâhlar kesintisiz korunmalıdır.
Kentsel Zekâ yaklaşımında kaldırım yalnızca beton kaplı bir yüzey değildir. Kentin hareketlilik ağının, erişilebilirliğinin ve kamusal yaşamının ayrılmaz parçasıdır.
Bir kaldırım işgal edildiğinde yalnızca yürüyüş engellenmez. Yaşlıların, çocukların, engelli bireylerin, bebek arabası kullanan ailelerin ve bütün yayaların gündelik yaşamı zorlaşır. Trafik güvenliği riske girer, kent yaşamının kalitesi düşer.
Peki, Kentsel Zekâ ile yönetilen bir Beşiktaş’ta bu sorun nasıl ele alınır?
İnşaat izinleri, geçici kaldırım kullanım talepleri, yaya hareketliliği, yol güvenliği ve saha denetimleri aynı veri sistemi içinde değerlendirilir. İzin verilen alanın sınırları, kullanım süresi ve güvenlik koşulları kayıt altına alınır.
Saha denetimlerinden ve vatandaş bildirimlerinden gelen verilerle uygunsuzluklar tespit edilir. Yapay zekâ destekli analizlerle riskli noktalar önceliklendirilir. Böylece yalnızca şikâyet geldikten sonra müdahale eden değil, sorun oluşmadan önlem alabilen bir yönetim anlayışı gelişir.
Ancak burada asıl belirleyici olan teknoloji değildir.
Kentsel Zekâ = Kent Birikimi × Teknolojik Çarpan
Kent hafızası, insan deneyimi, yönetim vizyonu, planlama, demokratik akıl ve sürdürülebilirlik anlayışı olmadan yalnızca teknolojiyi kullanmak, akıllı bir kent yönetimi oluşturmaz.
Beşiktaş gibi köklü bir kent kültürüne sahip ilçede, bir inşaatın ihtiyaçlarının insanların güvenliğinden daha önemli görülmesi kabul edilemez.
Üstelik bu sorun yalnızca fotoğraftaki çalışma alanıyla sınırlı değildir. İlçenin farklı mahallelerinde tekrar eden benzer uygulamalar, tek tek müdahalelerin ötesinde bütüncül bir kaldırım ve kamusal alan yönetimine ihtiyaç olduğunu göstermektedir.
Bir kentin ne kadar akıllı yönetildiğini anlamak için önce kaldırımlarına bakın.
Çünkü insanın güvenle yürüyemediği bir kentte, teknolojiden ve akıllı şehirlerden söz etmek tek başına bir anlam taşımaz.
Kenti inşaatlara göre değil, insanlara göre yönetmek zorundayız.
Serdar Aslan
Kentbilimci ve Kentsel Zekâ Araştırmacısı
#KentselZekâ #KentBilinci #Beşiktaş #YayaGüvenliği #SeninVekilinSerdarAslan
