Bugün 3 Aralık Dünya Engelliler Günü.
Engelliler Günü, Birleşmiş Milletler tarafından 1992 yılından bu yana her yıl aynı günde dünyanın dikkatini çekmek ve farkındalık oluşturmak üzere etkinliklerin yapıldığı uluslararası kabul gören bir gündür.
Kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve halk katılımıyla oluşturulmaya çalışılan farkındalıklardan ziyade akıllı şehirleşmenin de önemli bir kapsamında engelsiz şehirler yer alıyor.
Engelsiz şehirlerle vurgulanmak istenen: yalnızca kentlerin yol-ulaşım-tesis gibi fiziki engelleri değil görünmeyen, düşünülmeyen daha önce hesaba katılmayan ve engellilerin maruz kaldığı, dijital mahrumiyet-demokratik katılım- iklim değişikliği ve afet engellerinin de ortadan kaldırıldığı akıllı şehirlerdir. Bu anlayışa sahip akıllı şehirlerin daha yaşanabilir yerel yönetimlerinin ise süper yönetişimde daha katılımcı, daha kapsayıcı olduğu kesindir.
Bugün dünya üzerinde yaşayan engellilerin birey olarak çoğu haktan mahrum kaldığını yaşayanlar ve konuyu takip edenler çok iyi biliyor.
Durum yalnızca hak mahrumiyetiyle sınır kalmıyor. Şiddete maruz kalan, siyasete eşit katılamayan, eğitim alamayan, gerekli cihazları alamayan, seyahat edemeyen, ulaşıma erişemeyen, barınamayan, çalışamayan engelli bireylerin durumu çoğu zaman görmezden geliniyor. Yapılanlar da sınırlı kalıyor.
Akıllı şehirleşme bilincinde verilerden elde edilecek politikaların geliştirildiği, engelliliği kapsayan yerel kalkınma programlarının oluşturulması, adil-kapsayıcı-eşitlikçi-hak temelli-engelli standardizasyonunun sağlandığı-istihdam eden engelsiz şehirleri beraberinde getirecektir. Bu perspektifte olan yerel anlayış özellikle özel sektörün farkındalığını arttırarak girişim ve uygulamalarında engellileri göz ardı etmeyecektir. Bu durum engellilerin yalnızca kent içi hareketini değil aynı zamanda eğlence ve aktivitelerini de arttıracaktır.
Halen Birleşmiş Milletler nezdinde ve Avrupa Birliği nezdindeki komiteler sorunları çözmeye yönelik küresel engelli eylemleriyle çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor. Ancak bir glokalist olarak her platformda dile getirdiğim gibi tekrar etmem gerekirse: bu küresel çalışmaları, yerelde uygulayarak hızla başarıya ulaşmasını sağlayacak akıllı şehirlere ihtiyaç vardır.
Aksi halde durum yalnızca 3 Aralık Dünya Engelliler Günü olmaktan öteye geçemez.
Unutulmamalıdır ki akıllı yönetimler akıllı şehirleri, akıllı şehirler ise akıllı hayatlar getirir!
SERDAR ASLAN
Kentbilimci / Akıllı ve Sürdürülebilir Şehir Uzmanı